Na bijna twee jaar heeft molen De Onderneming zijn wiekenkruis weer terug. Op dinsdagochtend 23 april zijn de nieuwe roeden onder behoorlijke publieke belangstelling in de askop gestoken. En sinds 9 mei draait de molen eindelijk weer met vier nieuwe wieken.

Voor deze grote hijsklus op 23 april was door kraanbedrijf Jongejans Kraan Verhuur (JKV) uit Breezand een telekraan gesponsord, die tot meer dan 30 meter hoog kon hijsen. Dit was nodig om de roeden van 19,70 meter lengte – die al deels van het houten hekwerk voorzien waren in de askop op 10 meter hoogte te kunnen hijsen. Ondanks een stevige bries verliep de hijsoperatie voorspoedig onder een stralend zonnetje. De oude buitenroede was in een mum van tijd eruit gehesen. Daarna werd als eerste de nieuwe buitenroede in de askop gestoken en met wiggen vastgezet. Daarna werd deze een kwart slag gedraaid om de vervolgens ook de tweede roede te kunnen steken. Dankzij de deskundige mensen van molenmakerij Saendijck zat ook deze roede snel op zijn plaats. 

Ook de lange schoren, die deel uit maken van het kruiwerk om de kap van de molen op de wind te zetten, moesten vervangen worden. Dus na een snelle bak koffie tussendoor, werd ook die klus aangepakt. De oude balken werden eruit gehesen en nieuwe werden geplaatst en provisorisch vastgemaakt. Rond 1 uur was het gehele hijsspektakel alweer achter de rug en kon worden begonnen met de afwerking. 

De vereniging De Wieringer Molens is erg blij dat deze vervanging nu is afgerond. Dit is mogelijk gemaakt door giften van particulieren, bedrijven, organisaties maar ook giften tijdens de huis-aan-huis actie vorig jaar. Zonder deze steun en de inzet van de molenvrijwilligers was de vervanging niet mogelijk geweest.

Bij het inspecteren van de beide stalen roeden van molen De Onderneming in mei 2017 bleek er één in zeer slechte staat als gevolg van roestvorming. In de binnenroede bleek een gat te zitten van ongeveer 4 cm! Daarom heeft het bestuur toen per direct om veiligheidsredenen besloten dat er niet meer met molen De Onderneming gedraaid mocht worden.

De twee stalen gelaste wieken, in molentermen “roeden”, van 19,75 meter van molen De Onderneming in Hippolytushoef dateerden uit 1964 en waren na 53 jaar duidelijk aan vervanging toe. Bij metingen bleek de buitenroede nog wel dik genoeg om er veilig mee te kunnen draaien. Daarom werd besloten om alleen de binnenroede uit de askop te hijsen. Nadat de twee wieken van de binnenroede waren ontdaan van het houtwerk, werd op 19 oktober 2017 de binnenroede van molen De Onderneming uit de askop gehesen. Gedurende de tijd dat er geld werd ingezameld voor het nieuwe wiekenkruis, kon de molen dan nog wel met de twee resterende wieken blijven draaien. Dit gaf wel een aparte aanblik! Daarmee werd de eerste fase van de vervanging van het wiekenkruis van deze molen afgerond.

De tweede fase van de vervanging betrof het bijeen brengen van voldoende fondsen en gelden om de kosten van het nieuwe wiekenkruis te kunnen dekken. Er werd in samenwerking met de landelijke vereniging De Hollandsche Molen een plan voor de crowdfunding en fondsenwerving gemaakt. Er werden aanvragen ingediend voor een bijdrage bij De Hollandsche Molen, het Prins Bernard Cultuurfonds, de Provincie Noord-Holland en de gemeente Hollands Kroon. Al deze instellingen kwamen ook daadwerkelijk over de brug.

Op zaterdag 26 augustus vond de aftrap van de inzameling plaats tijdens de Flora & Visserijdagen bij molen De Hoop in Den Oever. De molen was open, er werden pannenkoeken gebakken en er was een rommelmarkt. Die bracht meteen behoorlijk wat geld in het laatje, meteen al € 500. Dit concept van pannenkoekenbakken in combinatie met een rommelmarkt werd door onze vrijwilligers nog eens herhaald tijdens de Monumentendagen 2018 en 2019, de Open Molendagen 2018 en de Tuinenronde in 2018. Al die activiteiten brachten meer dan € 1500 op. 

Vol goede moed werden vervolgens in het najaar van 2018 en het voorjaar 2019 een 40-tal bedrijven benaderd. We waren blij verrast over het enthousiasme van de ondernemers uit Wieringen, Anna Paulowna en Breezand. In februari 2018 gingen 18 vrijwilligers op pad voor een huis-aan-huis actie in Hippolytushoef en Westerland. De bedoeling was om met geleende collectebussen geld op te halen, meel te verkopen en leden te werven. Die inzameling werd een onverwacht groot succes. Er werd bijna € 3000 opgehaald en 31 nieuwe leden geworven. Zonder uitzondering ontvingen alle collectanten veel positieve reacties. “De molen moet blijven” en “De molen moet weer normaal kunnen draaien” werden afgewisseld met “Zorg goed voor de molen” en “Het is prachtig monument aan het begin van het dorp”. De Wieringer Molens zijn bijzonder blij met zoveel steun vanuit de bevolking van Wieringen! Het streefbedrag voor de crowdfunding werd hiermee bereikt. 

Het bereiken van het streefbedrag betekende ook dat de derde fase van de vervanging – de bestelling van de stalen balken van het wiekenkruis – zonder zorgen kon plaatsvinden. Intussen ging de fondsenwerving omverminderd voort. De verschillende serviceclubs in de omgeving werden benaderd. Uiteindelijk werden bijdragen ontvangen van de Lions, Rotary, Zakenclub Molenveld, Probus en de Soroptimisten.

Niet alleen bedrijven en serviceclub deden een duit in het zakje. Ook van plaatselijke instellingen zoals de muziekschool “De Grebbe” en het Dorpsfeest Westerland werden gulle bijdragen ontvangen, evenals de RABO-Clubkasactie. Tot slot mag niet onvermeld blijven dat een behoorlijk aantal particulieren ons geldelijk heeft gesteund met kleine en grote giften. In maart 2019 nog ontvingen we een grote bijdrage van de heer Willem Jan Fijnheer. Mede door zijn gift kon het wiekenkruis nu volledig gefinancierd vanuit fondsenwerving en crowdfunding. Daardoor hoefden de reserves van de vereniging De Wieringer Molens niet voor deze vervanging te worden aangesproken, maar konden die apart gehouden worden voor drie ander grote onderhoudsklussen die in 2019 en 2020 moeten worden uitgevoerd. In totaal is € 64.000 – het benodigde bedrag voor de vervanging – bij elkaar gebracht. We vonden het een mooi moment om de inzameling voor het wiekenkruis eind maart 2019 na anderhalf jaar fondsenwerving af te sluiten.

De vierde en laatste fase van de vervanging van het wiekenkruis vond zoals gezegd plaats op 23 april. De resterende buitenroede werd verwijderd en de twee nieuwe stalen roeden geplaatst. Tegelijkertijd werden ook de lange schoren vervangen; bij inspectie in het voorjaar 2019 bleek namelijk dat deze doorgerot waren. Intussen was ook een deel van het voeghout in de kap van de molen hersteld en alsmede een deel van het kruisysteem in de kap. Daarna zijn de molenmaker aan de gang gegaan om het houten hekwerk van de wieken aan de roeden te bevestigen en het houtwerk van het wiekenkruis te schilderen. Wat niemand eigenlijk nog verwachte was dat op 9 mei het wiekenkruis draaiend werd opgeleverd, precies op tijd voor de Nationale Molendagen op 11 en 12 mei. Vol trots hebben de molenaars en de vrijwilligers de bezoekers op de zondag 12 mei aan de bezoekers een draaiende molen kunnen laten zien, met een nagelnieuw wiekenkruis. 

UITNODIGING
De officiële ingebruikname van het nieuwe wiekenkruis zal plaatsvinden op vrijdagmiddag 16 augustus 2019 om 16.00 uur (bij molen De Onderneming aan de Koningsweg 75 te Hippolytushoef) . Dan zal de vang worden gelicht door wethouder Theo Meskers van de gemeente Hollands Kroon en de heer Willem Jan Fijnheer. Daarmee wordt het wiekenkruis weer in beweging gezet. Leden van de vereniging De Wieringer Molens, donateurs en sponsors zijn hierbij van harte uitgenodigd.